Kalp ritim bozuklukları neden olur ve nasıl tedavi edilir ?

Kalbin kendisine ait bir elektrik sistemi ve çalışma düzeni vardır. Kalbin elektrik sistemi, otomatik olarak elektrik uyarısı çıkaran merkezler bu uyarıların kalbin kulakçık ve karıncığına ulaşmasını sağlayan iletim yollarından oluşur. Normal koşullarda kalbin elektrik aktivasyonu sağ kulakçıkta bulunan ve ‘sinüs düğümü’ adı verilen merkezden düzenli uyarı çıkışı ile başlar. Elektrik uyarısı önce her iki kulakçığa daha sonra, karıncıklara oldukça hızlı bir şekilde yayılır. Böylece kısa bir sürede kalp kasındaki tüm hücrelerin uyarılması ve kasılması mümkün olur. Sinüs düğümünden uyarı çıkışındaki ve çıkan uyarının iletimindeki bozukluklar veya kalbin değişik bölgelerinden hızlı veya düzensiz elektrik uyarıları oluşması ritim bozukluklarının ortaya çıkmasına neden olur. Ritim bozuklukları sırasında kalp hızı artabilir(taşikardi) veya yavaşlayabilir (bradikardi ). Toplumun % 1,5 ile 5 ‘inde ritim bozukluğu olduğu tahmin edilmektedir.

Kalp ritim bozukluklarının belirtileri

Kalp ritim bozuklukları değişik şekillerde karşımıza çıkabilir. Bazı ritim bozukluklarında hiçbir belirti ortaya çıkmayabilir ve muayene sırasında tesadüfen saptanabilir. Bazen saniyeler, dakikalar ve saatlerce süren ataklar halinde olabilir..Bu ataklar gün içinde veya haftalar- aylar sonra tekrarlayabilir..Atakların bir kısmı kendiliğinden düzelirken, bazı atakların düzelmesi için tıbbi müdahale gerekebilir. Ritim bozukluklarının çoğunda, şiddeti değişik olmak üzere aşağıda belirtilen bulgulardan biri veya birkaçı birlikte görülür:

Çarpıntı
Yorgunluk, efor kapasitesinde azalma
Sersemleme

Göğüsde sıkışma hissi

Nefes daralması
Baş dönmesi
Bayılma hissi veya bayılma

Kalp ritim bozukluklarının nedenleri

Bazı kişilerde yapısal kalp hastalığı olmadan da ritim bozuklukları ortaya çıkabilir. Aşırı heyecan, çok fazla kolalı içecek, kahve, sigara veya alkol tüketmek, bazı bitkisel bazlı destek ürünleri ve kullanılan ilaçlar kalp hızında artışa veya atış düzeninde geçici bozukluklara neden olabilir. Ritim bozukluğu olan kişilerin çoğunda ise aşağıda belirtilen kalp veya diğer sistemlere ait hastalıklar bulunmaktadır. Nadirde olsa ritim bozukluğunun nedeninin saptanamadığı olgularda görülebilmektedir.

Koroner kalp hastalıkları
Kalp kapak hastalıkları
Kardiyomiyopatiler (kalp kası bozuklukları)
Kalp yetmezliği
Kontrolsüz hipertansiyon
Kalp ameliyatlarının iyileşme dönemi
Genetik hastalıklar
Elektrolit bozuklukları
Çeşitli enfeksiyonlar, uyku bozuklukları ve vücuttaki diğer sistemlerin hastalıkları

Kalp hızının yavaşlamasıi (Bradikardi)

Erişkin bir kişide istirahat kalp atış hızı için normal değerler dakikada 60 ile 100 olarak kabul edilmektedir. Zaman zaman geniş topluluklar üzerinde yapılan araştırmalarda herhangi bir belirtiye neden olmadan istirahat kap hızının dakikada 60’dan daha düşük olabileceği görülmüş olmasına rağmen, hali hazırda kabul edilen kriterlere göre kalp hızının dakikada 60’ın altında olması, yavaşlama (bradikardi) olarak kabul edilmektedir. Bazı durumlarda ölçülen düşük değerler mevcut fizyolojik şartlara göre olağan kabul edilebilir. Bu nedenle bradikardinin değerlendirilmesi daima bir kardiyolog tarafından yapılmalıdır.

Kalp atış sayısının düşmesi iki nedenle olabilir;

• Otomatik uyarı çıkaran merkezlerin (özellikle sinüs düğümünün) fonksiyonlarında bozulma nedeni ile yeterli sayıda elektrik uyarısnın çıkarılamaması

• Kulakçıkların aktivasyonu sonrası elektrik uyarısının ventriküllere iletilmesinde kısmi veya tam bozulma

Her iki durumda da kalp atış sayısı değişik derecelerde yavaşlayabilir..Kalp atış sayısındaki düşmenin ciddiyetine bağlı olarak başta beyin olmak üzere vücuttaki organlara yeterli miktarda kan gönderilememesi çeşitli belirtilerin ortaya çıkmasına yol açar. İleri aşamalarda , acil tıbbi müdahale gerektirebilen, bayılma atakları görülebilir. Bu nedenle yukarıda belirtilen ve ritim bozukluğu ile ilişkili olabilecek şikayeti olan kişiler erken dönemde bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Tanı ve tedavi yönlendirmesi için kardiyoloji uzmanınca yapılan muayene sonrası aşağıdaki testlerin bir veya birkaçının yapılması gerekebilir.

• Elektrokardiyogram (EKG) çekilmesi

• Holter monitörizasyonu ile kalp ritminin saatler veya birkaç gün süre kaydedilmesi

• Yeni geliştirilen cilde yapıştırılabilen patch-holter ile uzun süreli (1 aya kadar) kalp ritiminin takip edilmesi

. Göğüs bölgesinde cilt altına takılabilen ve otomatik olarak kayıt yapabilen holter cihazı ile çok uzun süreli ( 3 yıla kadar) ritim takibi (implantable loop recorder)

• Fizik aktivite sırasında kalp hızındaki değişmeyi ve ortaya çıkabilecek ritim bozuklukları belirlemek için efor testi

• Hastanelerde özel laboratuvarlarda uzman hekimlerce yapılan elektrofizyolojik çalışma (EP study)

• İhtiyaç duyulduğunda, gerek kalp gerekse diğer sistemlerle ilgili ek testler (ekokardiyografi, koroner anjiyografi, kardiyak MR, uyku testi, genetik testler gibi) yapılması

Tedavi

Muayene ve tetkiklerden elde edilen bulgulara göre tedavi düzenlenir. Kalp atış hızındaki düşme, halihazırda kullanılan ilaçlar, yetersiz çalışan tiroid bezi, elektrolit dengesizliği gibi nedenlere bağlıysa ilaç dozlarının ayarlanması,veya ilaçların kesilmesi veya değiştirlmesi ile düzeltilebilir. Böylelikle kalbin çalışma düzeni normal seyrine kavuşturulabilir. Aynı şekilde bir enfeksiyona veya kalp krizlerinin erken dönemindeki bradikardiler, geçici pil uygulamaları ve diğer tedavi süreçlerinin sonunda düzeltilebilir. Ancak geçici veya düzeltilebilir nedenlere bağlı olmayan ve şikayetlere yol açan bradikardilerde, kalp pili takılması gündeme gelebilir. Sitemizde kalp pilleri hakkında bilgi bulunmaktadır.

Kalp hızının artması (Taşikardi)

Kalp atış sayısının dakikada 100’ün üzerinde olması taşikardi olarak isimlendirilmektedir. Hızlı yürüme, koşma ve merdiven çıkma gibi fizik aktivitelerde, sinüs düğümünden çıkan uyarı sayısının artmasıyla kalp atışlarının hızlanması beklenen fizyolojik bir olaydır. Bazı taşikardiler ise normal mekanizmanın dışında, kalbi etkileyen çeşitli hastalıklar veya kalbin elektrik sistemindeki primer değişikliklerle ortaya çıkar ve ciddi belirtilere neden olabilir. Bu nedenle taşikardinin değerlendirilmesi de bir kardiyolog tarafından yapılmalıdır. Kulakçık kökenli (supraventriküler ) taşikardilerde daha çok çarpıntı, nefes darlığı, kan basıncı değişiklikleri, baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkarken, karıncık kökenli (ventriküler) taşikardilerde, bunların yanı sıra, bayılma, ani kalp durması gibi daha ciddi belirtiler de görülebilir.

Supraventriküler taşikardiler içinde güncel olarak en çok tartışılan ritim bozukluğu ‘atriyal fibrilasyon ‘dur.

Atriyal fibrilasyon

Atriyal fibrilasyon kulakçıkların en önemli ritim bozukluğudur. Ataklar halinde ortaya çıkabileceği gibi devamlı bir şekilde de görülebilir. Görülme sıklığı yaşla artmaktadır. Bu ritim bozukluğunda kulakçıklarda organize olmayan, fazla sayıda uyarı çıkışı ve dolaşımı mevcuttur. Kalp atış hızı genelde dakikada 100 ile 180 arasında değişir ve düzensizdir. Atriyal fibrilasyonda kulakçıklarda pıhtı gelişimi ve bu pıhtının beyin damarlarına atılma yani inme riski fazladır. Kalbin düzensiz ve hızlı atışı yıllar içinde kalbin pompa fonksiyonunda da bozulmaya neden olabilir.

Tedavide kalp hızı kontrolü ve ritmin düzeltilmesi için antiaritmik ilaçlar, inme riskini azaltmak için kan sulandırıcı ilaçlar kullanılmaktadır. Hastalığın seyrine göre katater ablasyonu ( ritim bozukluğuna neden olan odakların ısıtma veya soğutma ile tahrip edilmesi ) önemli bir tedavi seçeneği olabilir.

Ventriküler taşikardi

Erişkinlerde ventriküler taşikardilerin çoğu kalp krizi, kalp yetmezliği gibi kalp yapısını bozan hastalıklar sonucunda ortaya çıkar. Ventrikül taşikardilerinin tedavisinde ritim düzenleyici ilaçlar, takılabilen otomatik kardiyoverter defibrilatör ve ablasyon gibi tedaviler uygulanabilmektedir. Kardiyak defibrilatör adı verilen cihazlar insanlarda 1980 yılından beri başarıyla uygulanmaktadır. Vücuda takılması kalp pili yerleştirme tekniği ile aynı olan defibrilatör sistemi karıncıktan kaynaklanan hayatı tehdit edici taşikardiler oluştuğunda, düşük veya yüksek enerjili elektrik tedavileriyle rirmi düzeltir. Sitemizde takılabilen kardiyak defibrilatörler le ilgili bilgilendirme bulunmaktadır.

Bilgi ve Randevu için;

0 312 666 7 666

KALP RİTİM BOZUKLUKLARI NEDEN OLUR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR?