Patoloji

Patoloji Bölümünde Hangi Örnekler İncelenir?

Patoloji laboratuvarına farklı yöntemlerle elde edilen çok çeşitli örnekler gönderilebilir.

Biyopsi Örnekleri

Biyopsi, hastalık şüphesi bulunan bir bölgeden tanı amacıyla küçük bir doku örneğinin alınmasıdır.

Meme, prostat, mide, bağırsak, karaciğer, böbrek, akciğer, deri, tiroid ve lenf nodu başta olmak üzere birçok organ ve dokudan biyopsi alınabilir.

Biyopsi sonucunda elde edilen patolojik tanı, hastanın sonraki tedavi sürecinin belirlenmesinde önemli rol oynar.

Cerrahi Materyaller

Ameliyat sırasında çıkarılan doku veya organlar da patoloji laboratuvarında incelenir. Cerrahi materyalin değerlendirilmesi özellikle tümör cerrahilerinde önemlidir.

Patoloji uzmanı materyali makroskobik ve mikroskobik olarak değerlendirerek hastalığın özelliklerini ortaya koymaya çalışır.

Sitolojik Örnekler

Sitoloji, dokudan ziyade tek tek hücrelerin veya hücre gruplarının incelenmesine dayanır.

Vücut sıvıları, fırçalama veya aspirasyon yoluyla elde edilen hücre örnekleri ve çeşitli sitolojik materyaller mikroskop altında değerlendirilerek hastalıkların tanısına katkıda bulunabilir.

Patolojik İnceleme Nasıl Yapılır?

Patolojik tanı, birbirini tamamlayan bir dizi laboratuvar ve değerlendirme aşamasından oluşur.

Makroskobik İnceleme

Laboratuvara ulaşan doku örnekleri öncelikle gözle değerlendirilir. Dokunun boyutu, görünümü, rengi, kıvamı ve varsa lezyonun çevre dokularla ilişkisi incelenir.

Gerekli alanlardan mikroskobik inceleme için örnekler alınır.

Doku Takibi ve Preparat Hazırlama

Seçilen dokular çeşitli laboratuvar işlemlerinden geçirilerek parafin bloklara gömülür. Bu bloklardan çok ince kesitler hazırlanır ve cam lamlar üzerine alınır.

Hazırlanan kesitler uygun boyalarla boyanarak mikroskobik değerlendirmeye hazır hale getirilir.

Mikroskobik İnceleme

Patoloji uzmanı hazırlanan preparatları mikroskop altında değerlendirir. Hücrelerin yapısı, dokunun organizasyonu ve hastalığa bağlı değişiklikler ayrıntılı olarak incelenir.

Bu değerlendirme sonucunda tanı oluşturulur ve patoloji raporu hazırlanır.

İmmünohistokimyasal İncelemeler

Bazı hastalıkların yalnızca rutin mikroskobik görüntüleriyle kesin olarak sınıflandırılması mümkün olmayabilir. Bu durumlarda immünohistokimyasal incelemelerden yararlanılabilir.

İmmünohistokimya, dokudaki belirli proteinlerin özel antikorlar yardımıyla gösterilmesini sağlayan bir laboratuvar yöntemidir.

Özellikle tümörlerin:

• kökeninin belirlenmesi,
• birbirine benzeyen tümörlerin ayırt edilmesi,
• alt tiplerinin değerlendirilmesi,
• bazı biyolojik özelliklerinin ortaya konulması

amacıyla kullanılabilir.

Bazı kanserlerde immünohistokimyasal belirteçler tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesine de katkıda bulunabilir.

Moleküler Patoloji ve Kişiselleştirilmiş Tedavi

Kanser biyolojisinin daha iyi anlaşılmasıyla birlikte patolojinin rolü yalnızca ‘kanser var mı, yok mu?’ sorusuna yanıt vermenin ötesine geçmiştir.

Uygun hastalarda tümör dokusundaki belirli genetik veya moleküler değişikliklerin araştırılması, hastalığın biyolojik özellikleri hakkında ek bilgiler sağlayabilir. Moleküler incelemeler özellikle hedefe yönelik tedaviler ve kişiselleştirilmiş onkoloji yaklaşımlarında önem kazanmıştır.

Bu testlerin gerekliliği hastalığın türüne ve klinik özelliklerine göre ilgili uzmanlar tarafından değerlendirilir.

Ameliyat Sırasında Patolojik Değerlendirme: Frozen İnceleme

Bazı cerrahi operasyonlarda ameliyat devam ederken dokunun hızlı şekilde değerlendirilmesi gerekebilir. Bu yönteme ‘frozen section’ veya intraoperatif konsültasyon adı verilir.

Cerrah tarafından gönderilen doku hızla hazırlanarak patoloji uzmanı tarafından mikroskop altında değerlendirilir. Elde edilen bilgi, gerekli durumlarda cerrahın operasyonun kapsamına ilişkin kararına yardımcı olabilir.

Frozen inceleme her patolojik durum için uygun değildir. Kullanılıp kullanılmayacağı hastalığın ve cerrahi işlemin özelliklerine göre belirlenir.

Kanser Tedavisinde Patolojinin Önemi

Kanser tedavisi günümüzde multidisipliner bir süreçtir. Tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, cerrahi branşlar, radyoloji, nükleer tıp ve diğer ilgili bölümlerle birlikte Patoloji de bu sürecin temel bileşenlerinden biridir.

Patoloji raporu yalnızca hastalığın adını ortaya koyan bir belge değildir. Hastalığın türü ve biyolojik özellikleri hakkında tedavi kararlarını etkileyebilecek önemli veriler içerebilir.

Özellikle kanser hastalarında doğru doku tanısının ortaya konulması; cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi veya hedefe yönelik tedaviler gibi seçeneklerin değerlendirilmesinde temel basamaklardan biridir.

Multidisipliner Yaklaşım

Patolojik bulguların hastanın klinik ve radyolojik özellikleri ile birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Bu nedenle patoloji uzmanları gerektiğinde diğer branşlarla yakın iş birliği içerisinde çalışır.

Multidisipliner tümör konseylerinde hastanın görüntüleme sonuçları, klinik özellikleri ve patolojik bulguları birlikte değerlendirilerek tedavi sürecine ilişkin ortak kararlar oluşturulabilir.

LÖSANTE Hastanesi Patoloji Bölümü, hastalıkların doğru tanısına katkı sağlayarak özellikle kanser başta olmak üzere birçok hastalığın tanı, tedavi ve takip sürecinde multidisipliner sağlık hizmetinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.

Patoloji Bölümüne Kimler Başvurur?

Patoloji bölümü diğer klinik branşlardan farklı olarak çoğunlukla hastanın doğrudan başvurduğu bir poliklinik değildir. Hastadan alınan biyopsi, ameliyat materyali veya hücresel örnekler ilgili hekim tarafından patolojik incelemeye gönderilir.

Patoloji değerlendirmesine özellikle;

• biyopsi yapılan hastalarda,
• ameliyatla doku veya organ çıkarılan durumlarda,
• tümör veya kanser şüphesinde,
• kanser tanısının kesinleştirilmesi ve sınıflandırılmasında,
• bazı inflamatuvar ve enfeksiyöz hastalıkların araştırılmasında,
• gerekli görülen sitolojik incelemelerde

ihtiyaç duyulabilir.

Patoloji sonucunun hastanın klinik öyküsü, muayene bulguları, laboratuvar sonuçları ve görüntüleme yöntemleriyle birlikte değerlendirilmesi tanı sürecinin doğru yönetilmesi açısından önem taşır.